The Paper Door · Grower · Tiếng Việt
1. Xưởng in
Chiếc búa gõ một tiếng. Một tia lửa bắn ra khỏi cái đe và không tắt. Nó chờ. Hai bạn đi theo.
Tia lửa nhảy qua Bãi Cỏ rồi vô xưởng in. Nó dừng lại trên cái bàn dài, kế bên một tờ giấy vuông.
"Cứ gấp mình đi, mình không sao đâu," Kami nói.
"Đi chỗ nào có câu đố nha," Inkling nói. "Một câu đố thật hay."
"Vậy bắt đầu bằng một nửa," Kami nói. "Rồi một nửa của nửa đó."
Hai bạn gấp đôi Kami, mép chạm mép. Rồi gấp đôi lần nữa. Một hình chữ nhật nhỏ, dày, bốn lớp.
Nếp gấp cuối cùng nằm phẳng, và tờ giấy mở ra như một cánh cửa.
2. Tờ giấy bị kẹt
Trời sáng. Đó là điều đầu tiên. Nắng mùa đông rọi qua mấy khung cửa sổ cao.
Hai bạn đứng ở cuối một hành lang thật dài, thật rộng. Tủ đồ bằng kim loại xếp dọc hai bên tường. Có một vòi nước uống và một cái bảng tin dán đầy giấy màu. Có mùi sáp lau sàn.
"Nước Mỹ," Kami nói khẽ. "California. Một trường học, tháng Giêng năm 2002."
Một bạn trai mặc áo hoodie ngồi trên sàn. Trong tay bạn là một tờ giấy vuông nhỏ, cứng, lổn nhổn. Bạn đang nhíu mày nhìn nó.
"Mình là Sam," bạn nói. "Ngày mai lớp mình có ngày câu hỏi lớn. Ông mình nói không ai trên đời gấp đôi một tờ giấy được quá bảy lần. Mình muốn gấp một tờ tám lần cho ông coi."
"Bạn gấp được mấy lần rồi?" Inkling hỏi.
"Sáu," Sam nói. Bạn ấn vô cục giấy. "Nó không cong được nữa. Giống như gấp một cục gạch."
3. Dậm lên
"Để mình làm!" Lan nói. "Mình hứa. Để nó xuống sàn đi. Mình dậm cho nó dẹp, rồi nó sẽ gấp được."
Lan đặt cục giấy xuống sàn và nhấc chân lên.
"Dậm thì chỉ làm rách giấy thôi," Mark nói. Mark nắm tay áo Lan kịp lúc. "Rồi bạn sẽ có hai mảnh, mà vậy thì không tính. Đọc hình vẽ trước đã."
Lan đặt chân xuống sàn, kế bên tờ giấy. Tai Lan nóng bừng.
"Mình hứa trước khi mình xem kỹ," Lan nói. "Xin lỗi Sam nha."
4. Hình vẽ trên bảng tin
Trên bảng tin, giữa mấy tờ giấy màu, ai đó đã dán một hình vẽ. Hình vẽ một dải giấy dài, gấp đôi, rồi gấp nữa, rồi gấp nữa. Dưới mỗi nếp gấp có một con số.
Mark đọc thật kỹ. "Đọc hình vẽ trước khi tay động," Mark nói. "Mỗi lần gấp thì số lớp tăng gấp đôi. Một thành hai. Hai thành bốn. Cho nên lần gấp sau lúc nào cũng dày hơn lần trước."
"Giống cục gạch," Sam nói.
"Mà một nếp gấp dày thì cần nhiều giấy hơn để cong vòng qua," Mark nói. "Tờ giấy vuông của bạn hết giấy rồi. Bạn cần giấy dài. Và mỏng."
5. Một dải giấy dài
Sam chạy lên văn phòng trường. Bạn quay lại với nguyên một cuộn giấy mỏng, loại giấy chạy ra từ máy tính tiền.
Cả nhóm trải một dải giấy dài dọc hành lang, dài hơn hai phòng học.
"Đưa nó qua hết cỡ," Cornelia nói. "Đầu chạm đầu. Cho thật khít."
Sam cầm một đầu đi ngược lại tới tận đầu kia. Gấp. Hai lớp.
"Đầu chạm đầu, rồi giữ," Cornelia nói. Rồi làm lại, y như vậy. Bốn lớp. Rồi lần nữa. Tám.
"Ba lần gấp," Inkling nói. "Tám lớp." Lần này Inkling đếm trước.
6. Lần thứ sáu trơn trượt
Cả nhóm gấp lần thứ tư. Mười sáu lớp. Lần thứ năm. Ba mươi hai.
Lần gấp thứ sáu khó lắm. Sáu mươi bốn lớp không chịu cong. Hai đầu trượt ra xa nhau và không gặp được.
"Hỏng rồi," Sam nói.
"Gấp lệch chỉ là lần đầu thôi," Crinkle nói. "Vuốt phẳng ra rồi thử lại. Nếp gấp còn nhớ."
Sam mở lần gấp thứ sáu ra. Lần này Sam giữ một đầu, Lan giữ đầu kia. Hai bạn đi chậm chậm cho hai đầu tới gần nhau, cho tới khi chúng gặp. Rồi gấp.
Sáu mươi bốn lớp. Sáu lần gấp.
7. Bảy
"Giữ yên," Presso nói. "Giờ ấn cho phẳng. Ấn chậm, ấn chắc."
Sam gấp lần thứ bảy. Mệt lắm. Presso quỳ lên xấp giấy và ấn cho tới khi nó nằm phẳng.
"Nếp gấp nào được ấn là nếp gấp ở lại," Presso nói.
"Một trăm hai mươi tám lớp," Inkling nói, đếm trên ngón tay từng cặp hai. "Bảy lần gấp."
Xấp giấy vừa dày vừa cứng. Ai cũng ngồi ngả ra sau. Vậy là ông nói đúng rồi, Sam nghĩ.
8. Tám
"Mình vẫn là một tờ giấy," Kami nói nhỏ. "Và mình vẫn còn đủ dài để cong vòng qua. Thêm một lần nữa."
Sam nhìn xấp giấy. Nó vẫn còn vừa đủ dài để gấp. Bạn đẩy bằng cả hai tay. Từ từ, từ từ, xấp giấy cong qua. Bạn tự ấn cho nó phẳng.
"Tám lần gấp," Sam nói.
"Hai trăm năm mươi sáu lớp," Inkling nói, bạn đã tính ra trước. "Mỗi lần gấp là gấp đôi."
"Mỗi nếp gấp làm mình thành một thứ mới," Kami nói.
Sam lấy bút chì ra và viết luật mới của mình cho ông: Mỗi lần gấp là gấp đôi. Muốn gấp càng nhiều lần, tờ giấy càng phải dài.
Xa xa cuối hành lang, một chị thiếu niên và hai người lớn đã trải ra một dải giấy mỏng thật dài, dài hơn dải của nhóm nhiều. Chị gấp nó lần nữa, rồi lần nữa, lần nào cũng y một kiểu. Chị không dừng lại.
Lan tìm thấy một tờ giấy vuông trơn trong túi. Hai bạn mở tờ giấy ra cho phẳng, và cánh cửa khép lại sau lưng.
Tia lửa nhạt dần thành một chấm ấm rồi nằm lại trên cái đe. Bãi Cỏ lại chỉ là Bãi Cỏ.
Trở lại Bãi Cỏ
Ở xưởng in, Lan lấy một dải giấy và gấp đôi ba lần. Lan đếm to số lớp: một, hai, bốn, tám.
Hãy kể lại câu chuyện cho ai đó nghe. Tám lần gấp thì được bao nhiêu lớp?
The Honest Page
Which parts of this story are true, stretched or made up?
True
- For a long time people said that no piece of paper could be folded in half more than seven or eight times. Source
- In January 2002 Britney Gallivan, a high-school student in California, folded one very long strip of thin paper in half twelve times, always in the same direction. The strip was about 1,200 metres long, the kind of paper on a toilet roll. Source
- A month before, she worked out a rule for how long a strip must be for each number of folds. Every extra fold needs a lot more paper, because the layers double. Source
- Each fold in half doubles the layers: one fold makes 2, three folds make 8, six make 64, seven make 128 and eight make 256.
Stretched
- In our story the teenage girl folds her strip down a school hallway, on the same day as Sam. What we simplified: We do not know exactly where she folded or which day, so we put her in a long hallway in the background. She folds; she does not explain.
- In our story a drawing on the notice board counts the layers. What we simplified: We made up that drawing so the cast could read it; the doubling it shows is real.
Made up
- Sam, his grandpa, the school office and the paper door are made up. Kami, Mark, Cornelia, Presso and Crinkle are our own characters.